Sekswerk wetgeving in Europa: zo verschillen Nederland, België, Duitsland en andere landen

Wie in Europa reist, merkt het snel: er is geen Europese prostitutiewet. De EU laat het prostitutiebeleid over aan de lidstaten. Een uur met de trein kan het verschil maken tussen een land met gemeentelijke vergunningen en een land waar het kopen van seks strafbaar is.

In dit artikel zetten we de sekswerkwetgeving per land op een rij, zoals die er in oktober 2026 uitziet. Dit is algemene informatie, geen juridisch advies. Wetten veranderen, en lokale regels (vergunningen, bestemmingsplannen, tippelverboden) komen vaak bovenop de landelijke wet. Alleen voor volwassenen.

De vier hoofdmodellen

Grofweg zijn er vier benaderingen, een indeling die ook de onderzoeksdienst van het Europees Parlement gebruikt:

• Legalisering / regulering: verkopen en kopen zijn legaal, maar de overheid stelt voorwaarden, zoals vergunningen, registratie of gezondheidsregels.

• Decriminalisering: sekswerk tussen instemmende volwassenen valt buiten het strafrecht; uitbuiting en mensenhandel blijven strafbaar.

• Klantcriminalisering ("Noords model"): verkopen is legaal, kopen is strafbaar.

• Grijze zone: verkopen en kopen zijn geen misdrijf, maar bordelen en vrijwel elke rol van derden zijn verboden, en positieve regulering ontbreekt grotendeels.

In alle landen hieronder zijn mensenhandel, dwang, uitbuiting en elke betrokkenheid van minderjarigen strafbaar.

Nederland: legaal, gereguleerd via de gemeente

Op 1 oktober 2000 is het algemeen bordeelverbod opgeheven. Sindsdien is vrijwillig sekswerk door meerderjarigen die hier mogen werken legaal. Seksbedrijven vallen vooral onder gemeentelijk beleid: de gemeente bepaalt via de APV of er een vergunning nodig is en onder welke voorwaarden. Een zelfstandige sekswerker die alleen werkt, zonder exploitant, heeft in de regel geen vergunning nodig, al verschillen de lokale regels.

Jarenlang werkte het kabinet aan een landelijke wet: de Wet regulering sekswerk (Wrs), de opvolger van het eerdere Wrp-voorstel. De Wrs zou een landelijke vergunning- en registratieplicht invoeren voor sekswerkers vanaf 21 jaar en voor seksbedrijven. In het voorjaar van 2026 liet het kabinet de Tweede Kamer weten de Wrs niet door te zetten. Als redenen noemde het de kritiek van onder meer de branche, zorgprofessionals, de Autoriteit Persoonsgegevens, de Raad van State en mensenrechtenorganisaties. Het kabinet zet nu in op andere maatregelen, waaronder een wet voor gemeentelijk toezicht op seksbedrijven (Wgts) en het verhogen van de minimumleeftijd voor sekswerk naar 21 jaar. Geen van beide is al van kracht.

Gerelateerd: Privé-ontvangst Amsterdam, Escort Rotterdam, Escort Den Haag.

België: gedecriminaliseerd, met een arbeidsrechtelijk kader

België hervormde in 2022 het strafrecht en decriminaliseerde vrijwillig sekswerk door volwassenen. Uitbuiting, dwang en mensenhandel blijven strafbaar. Daarna volgde de wet van 3 mei 2024 over sekswerk onder arbeidsovereenkomst, van kracht sinds 1 december 2024. Erkende werkgevers mogen sekswerkers nu met een echt arbeidscontract in dienst nemen, met arbeidsrechtelijke en sociale bescherming. Een sekswerker mag een klant of een handeling altijd weigeren en op elk moment stoppen. Tegen de wet van 2024 loopt een beroep bij het Grondwettelijk Hof; bij het schrijven vonden we nog geen uitspraak.

Gerelateerd: Escort Brussel, Escort Antwerpen, Geverifieerde escorts in de Benelux 2026.

Duitsland: legaal, met verplichte aanmelding

Duitsland legaliseerde sekswerk in 2002. Het Prostituiertenschutzgesetz (ProstSchG), van kracht sinds 1 juli 2017, voerde een aanmeldplicht voor sekswerkers in, verplichte gezondheidsvoorlichting, een vergunningstelsel voor prostitutiebedrijven en een condoomplicht. Een officiële evaluatie, in juni 2025 naar de Bundestag gestuurd, concludeerde dat de wet zijn doelen deels haalt. Veel sekswerkers melden zich echter niet aan, vaak uit angst voor stigma en voor wat er met hun gegevens gebeurt. Een onafhankelijke expertcommissie begon in november 2025; haar eerste voorstellen voor wetswijzigingen worden rond eind november 2026 verwacht.

Oostenrijk: legaal, geregeld per deelstaat

In Oostenrijk is sekswerk door volwassenen legaal, maar de negen deelstaten (Bundesländer) bepalen waar, wanneer en onder welke voorwaarden. Sommige deelstaten, zoals Wenen, eisen registratie voordat iemand begint. Landelijk gelden verplichte periodieke gezondheidscontroles en een gezondheidskaart.

Frankrijk: kopen is strafbaar sinds 2016

De Franse wet van 13 april 2016 maakte het kopen van seks strafbaar; verkopen wordt niet bestraft. Sekswerkers vochten de wet aan bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens. In de zaak M.A. e.a. tegen Frankrijk (juli 2024) oordeelde het Hof dat er geen schending is van het recht op privéleven, maar dat Frankrijk de wet wel moet blijven evalueren.

Gerelateerd: Adult nightlife in Parijs 2026.

Zweden en Noorwegen: het Noorse/Zweedse model

Zweden was de eerste: het verbod op het kopen van seksuele diensten geldt sinds 1 januari 1999. Noorwegen volgde met een vergelijkbaar verbod dat in 2009 inging. In beide landen is verkopen niet strafbaar, kopen wel. Ierland (2017) en Noord-Ierland (2015) kozen voor een variant van hetzelfde model.

Spanje en Italië: de grijze zone

In Spanje zijn verkopen en kopen tussen volwassenen geen misdrijf, maar pooierschap en uitbuiting wel, en een landelijk kader dat sekswerk als beroep regelt ontbreekt. Pogingen om een abolitionistische wet aan te nemen zijn steeds gestrand; volgens Spaanse media ligt er in 2026 geen zo'n voorstel in behandeling.

In Italië sloot de Legge Merlin van 1958 de door de staat erkende bordelen en maakte zij het exploiteren, bevorderen of profiteren van andermans prostitutie strafbaar. Sekswerk door een volwassene is op zich geen misdrijf, maar er is geen positieve regulering.

Verenigd Koninkrijk: verkopen legaal, veel bijkomende delicten

In Engeland en Wales is seks tegen betaling tussen volwassenen op zich niet illegaal. Wel strafbaar zijn onder meer: herhaaldelijk tippelen, kerb-crawling (klanten werven vanuit de auto), het houden of runnen van een bordeel, het voor eigen gewin sturen van prostitutie en betalen voor seks met iemand die onder dwang, bedreiging of misleiding werkt. Noord-Ierland stelde het kopen van seks in 2015 strafbaar. In Schotland werd een wetsvoorstel om kopen strafbaar te stellen in februari 2026 in de eerste lezing (Stage 1) weggestemd.

Zwitserland: legaal, met kantonnale regels

Prostitutie is in Zwitserland al decennia legaal; een uitspraak van het federale hooggerechtshof uit 1942 bevestigde dat kantons haar niet volledig mogen verbieden. Kantons en gemeenten regelen de details, zoals vergunningen, zones en openingstijden. De regels in Zürich en Genève zijn dus niet hetzelfde.

Vergelijkingstabel

De tabel is een vereenvoudiging. Gemeentelijke regels, tippelverboden en verblijfsregels kunnen in de praktijk bepalen wat wel en niet mag.

Waar Eros Dates staat

Eros Dates is een DIY-marktplaats van Business Investment Group B.V., een Nederlands bedrijf. We volgen de Nederlandse en Europese regels, waaronder de AVG (GDPR). We zijn geen partij bij afspraken tussen gebruikers.

Wat we wel bepalen, is wie er op het platform zichtbaar is:

• Alleen volwassenen (18+)

• Elke adverteerder doorloopt een controle van een officieel identiteitsbewijs

• Elke adverteerder verifieert zich met een officieel ID en een selfie met dat ID en een code, die ons team controleert

Zonder verificatie geen zichtbaar profiel. Op elk profiel zie je wanneer iemand voor het laatst online was, of er privé-ontvangst (incall), escort (outcall) of beide wordt aangeboden, en welke huisregels er gelden. Adverteerders en bezoekers blijven zelf verantwoordelijk voor de wet op de plek waar ze afspreken, zeker bij reizen tussen landen met een ander model.

Kort samengevat

Europa loopt uiteen van gereguleerde systemen (Nederland, Duitsland, Oostenrijk, Zwitserland) en decriminalisering (België) tot klantcriminalisering (Frankrijk, Zweden, Noorwegen, Ierland, Noord-Ierland) en grijze zones (Spanje, Italië). De Nederlandse Wrs is van tafel, Duitsland herziet het ProstSchG en de Belgische arbeidswet ligt bij het Grondwettelijk Hof. Check de lokale regels voordat je reist. Dit artikel is algemene informatie, geen juridisch advies. Alleen 18+.

Bronnen

• Europees Parlement (EPRS), Regulation of prostitution in the European Union (2024): https://www.europarl.europa.eu/thinktank/en/document/EPRS_IDA(2024)762354

• Tweede Kamer, Kamerbrief over landelijk sekswerkbeleid en de Wrs (2026): https://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/brieven_regering/detail?did=2026D22050&id=2026D22050

• Open Kamer, tijdlijn wetsvoorstel 35715 (Wrs): https://www.openkamer.org/dossier/tijdlijn/35715/

• Wetgevingskalender Overheid.nl, Wet regulering sekswerk: https://wetgevingskalender.overheid.nl/Regeling/WGK009724

• Het CCV, sekswerkbeleid voor gemeenten: https://hetccv.nl/themas/integraal-veiligheidsbeleid/sekswerkbeleid/

• Eerste Kamer, opheffing algemeen bordeelverbod (25.437): https://www.eerstekamer.nl/wetsvoorstel/25437_opheffing_algemeen

• Belgisch Staatsblad (Justel), wet van 3 mei 2024 over sekswerk onder arbeidsovereenkomst: https://www.ejustice.just.fgov.be/eli/loi/2024/05/03/2024202750/justel

• AP News, Belgische arbeidswet voor sekswerkers (dec 2024): https://apnews.com/article/belgium-sex-workers-social-protection-health-2f935f414572517d74a46c682419f20b

• Duits ministerie (BMBFSFJ), evaluatie ProstSchG en expertcommissie: https://www.bmbfsfj.bund.de/bmbfsfj/themen/gleichstellung/frauen-vor-gewalt-schuetzen/prostituiertenschutzgesetz/evaluation-und-prostituiertenschutz-kommission-186940

• Oostenrijks ministerie, seksuele dienstverlening: https://www.bmfwf.gv.at/frauen-und-gleichstellung/sexuelledienstleistungen.html

• EHRM, M.A. e.a. tegen Frankrijk (2024): https://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-235426

• Zweedse wetgeving, wet 1998:408: https://rkrattsbaser.gov.se/sfst?bet=1998%3A408

• Lovdata, Noorse wet die het kopen van seks strafbaar stelt (2008, in werking 2009): https://lovdata.no/dokument/LTI/lov/2008-12-12-104

• Gazzetta Ufficiale, Italiaanse wet 75/1958 (Legge Merlin): https://www.gazzettaufficiale.it/atto/vediMenuHTML?atto.codiceRedazionale=058U0075&atto.dataPubblicazioneGazzetta=1958-03-04&tipoSerie=serie_generale&tipoVigenza=originario

• Europa Press, Spaanse regering over het abolitievoorstel (mei 2026): https://www.europapress.es/epsocial/igualdad/noticia-gobierno-dice-abolicion-prostitucion-propuesta-psoe-centra-aprobar-ley-trata-20260505140157.html

• Crown Prosecution Service, Prostitution and Exploitation of Prostitution: https://cps.gov.uk/publication/prostitution-and-exploitation-prostitution

• legislation.gov.uk, Human Trafficking and Exploitation Act (Northern Ireland) 2015: https://www.legislation.gov.uk/nia/2015/2/part/2/crossheading/paying-for-sexual-services-of-a-person/enacted

• Schots Parlement, Prostitution (Offences and Support) (Scotland) Bill: https://www.parliament.scot/bills-and-laws/bills/s6/prostitution-offences-and-support-scotland-bill

• Irish Statute Book, Criminal Law (Sexual Offences) Act 2017: https://www.irishstatutebook.ie/eli/2017/act/2/enacted/en/print

• Zwitserse Bondsraad, rapport over prostitutie en mensenhandel (2015): https://www.parlament.ch/centers/eparl/curia/2013/20133332/Bericht%20BR%20D.pdf